İmam Hatip Liselerinin düşünce geleneği

Ali Haydar Haksal

1930 öncesi İmam Hatip Mektepleri, 1949’lu yıllardan sonra İmam Hatip Okulları, 1970’li yıllardan sonra İmam Hatip Liseleri ve Anadolu İmam Hatip Liseleri olarak eğitim ve öğretime devam ettiler.

1973 yılında İmam Hatip Okullarının sayısı 73’tü. Bu okullara kız öğrenci alınmıyordu. 1968 ya da 1969’da Süleyman Demirel’in Başbakanlığı, Orhan Oğuz’un Milli Eğitim bakanlığında yapılan Milli Eğitim Şûrası’nda İmam Hatip okullarının orta okul kısımlarının kapatılmasına karar verildi. Fakat o dönemde Erbakan Hoca’nın parlamentoya girmesiyle kararı uygulamaya koyamadılar. 1971 yılında, 12 Mart’ta Nihat Erim’in başbakanlığı sırasında bu karar uygulamaya konuldu. İmam Hatip okullarının orta okul kısımları kapatıldı. Bu okullarda lise kısmı olmayanlar fiilen kapandı. Sayı 73’ten 40’a düştü. Ortaokul kısımları kapatılınca okullara ilgi azaldı. Benim Elâzığ İmam Hatip Okulu’nda öğrenci olduğum yıllar. Okulumuzun öğrenci sayısı 650 civarındaydı. Okuldan kaydını alanlar, mezun olanlar ve yeni öğrenci gelmeyişi yüzünden okulun mevcudu 350 civarına düştü. 1973-74 Öğretim yılında CHP-MSP koalisyonunda, Bülent Ecevit’in başbakanlığında, CHP ile yapılan protokolde İmam Hatip Okullarının yeniden açılması, kapanmış olanların faaliyete geçmesi, ilâve olarak 33 yeni İmam Hatip okulunun açılması kararlaştırıldı. O yıllarda, liselerde din dersi seçmeliydi. Okullara Ahlâk dersleri konuldu. İmam Hatip Okullarına ilk defa kız öğrenci alındı. Elâzığ İmam Hatip Okulu’na 15 kadar kız öğrenci alındı. Onlar da, gelenekten gelen bir örtünmeyle örtünüyorlardı. O yıllarda Şule Yüksel Şenler’in [Allah selamet, sağlık ve şifa versin] çıkardığı bir dergide örtünme biçimleri, modelleri yayımlanıyordu. Kendisi de Anadolu’ya çıkıp konferanslar veriyordu. 1973-74 öğretim yılında bizim okulda bir öğrenci patlaması oldu. Bir yılda sayı 850’yi buldu. Daha sonra İmam hatip Okulları liseye dönüştürüldü, Anadolu lisesi kısımları açıldı. Kız öğrencilerin örtünmeleri Anadolu’da bir güven ve inanç duygusu oluşturdu. Kız çocuklarının İmam Hatip Okullarına gönderilmesiyle bir patlama oldu. Bu öğrenciler başarı üstüne başarı yakaladılar. İmam Hatip okullarının sayısı 650’yi buldu.

Türkiye’nin batılılaşma sürecindeki yabancılaşmasına, batıcılaşmasına karşı bir direnç alanı oldu bu okullar. Bunların özelliği yerli düşüncenin, medeniyet düşüncesinin bir yansıması olarak belirdi. Halkın kendisini bu okullarda bulması önemlidir. Milletimizin özellikle yabancı düşünce ve kültüre karşı bir direnişi vardı. Roman okumadı. Hikâye’ye, gelenekten gelen mesel, hikâye, kıssa duygusundan ötürü daha yakın durdu. Hikâye etme ifadesi kendisine daha sıcak geldi. Fakat gerek roman ve gerekse felsefeye karşı bir direniş gösterdi. Sadece bu değil, kızların okullara gönderilmemesi, okullara karşı direnişi de bir anlam içeriyor.

Geçen yüzyılda, özellikle sahih birkaç öncümüzün çabalarıyla edebiyat, sanat ve düşünce alanında büyük bir çaba gösterdiler. Mehmed Âkif, Necip Fazıl, Yahya Kemal, Bediüzzaman, Nurettin Topçu, Eşref Edip, Sezai Karakoç, Nuri Pakdil, Rasim Özdenören, Cahit Zarifoğlu, M. Akif İnan, Erdem Bayazıt ve daha nice düşünür ve sanatçının bir öz oluşturdular. Dergilerin, gazetelerin ve konferansların yoğunluğu Anadolu’yu bir baştan bir başa kuşatması, İmam Hatip öğrencilerinin üniversitelerin çeşitli bölümlerine girişi, okuma temposunun yükselişi Türkiye’nin çehresini değiştirdi.

Bayan yazarların çoğalması bu sosyolojik oluşun etkisiyledir. Bu dalga salt İmam Hatip Okullarıyla sınırlı kalmadı bütün okullara yansıdı. Dolayısıyla 28 Şubat sürecinin yaşanması bu önemli değişimin etkisiyle oldu.

Anadolu İmam Hatip Liseleri kapatılıyor.

Vahim bir durum. Tabelasını kaldırıp bu okulların sıradanlaştırılması bağışlanabilir bir şey değil. Çünkü bütün Anadolu liselerinde olduğu gibi okullara seçme hocalar geliyordu. Sınıflar otuz kişilik öğrencilerden oluşuyordu. Müfredatları ve çalışmaları özeldi. Bugün İmam Hatip liselerine öğrenci akışı ve ilgisi varsa bu da Anadolu Lisesi özelliğindendir.
 
23.12.2008 00:00:00

Yorumları Göster/Gizle